Vliegtuigen zijn snel, maar treinen hebben betere verhalen.
In 2022 begon ik aan een nieuw avontuur: ik reisde van Amsterdam naar Dubai met openbaar vervoer. Deze reis kwam tot stand dankzij een uitnodiging om te spreken op Expo 2020. Nu de Blue Bandit een museumstuk was geworden, zocht ik naar een andere manier om de Emiraten te bereiken, en de trein leek me de meest logische keuze.
In eerste instantie wist ik niet eens zeker of zo’n reis wel mogelijk was. Maar het idee sprak me aan:wat zou ik tegenkomen? Wie zou ik onderweg ontmoeten? Hoe zou het voelen om dagenlang met de trein grenzen over te steken?
Het plannen van de reis was niet eenvoudig. Ik maakte gebruik van verschillende websites en blogs om mijn route uit te stippelen die me door Europa, Turkije en over de Perzische Golf zou voeren, en een pont zou me uiteindelijk naar Dubai brengen.
De route
Voor de Covid-pandemie was het mogelijk om geheel met de trein van Amsterdam naar Bandar Abbas te reizen. Door treinannuleringen tijdens de pandemie moest ik echter op bepaalde punten overstappen op bussen om de reis voort te zetten.
Zoals bij elk goed avontuur, veranderde de route gaandeweg. Deze onverwachte veranderingen vulden niet alleen de gaten op, maar maakten de ervaring ook rijker en onvoorspelbaarder.
De reis
Van Amsterdam naar Dubai per trein
I. Europa
Ik begon mijn reis op 3 januari en vertrok vanuit Amsterdam met twee Duitse ICE-treinen die me op tijd naar Wenen brachten, wat vrij ongebruikelijk is voor een Duitse langeafstandstrein.
Van daaruit stapte ik op de Dacia Express, de nachttrein naar Boekarest, waar ik wakker werd met het prachtige landschap van Transsylvanië.
Uiteraard kwam mijn trein te laat aan in Boekarest, want wat is een avontuur zonder een beetje chaos? Ik moest sprinten naar het busstation om een busrit van 12 uur naar Istanbul te halen, wat mij alle tijd gaf om na te denken over mijn levenskeuzes.
Aankomst in Istanbul
Slechts 48 uur na mijn vertrek uit Amsterdam kwam ik aan in de buitenwijken van Istanbul. Ik nam de metro naar de Bosporus en kwam net op tijd aan om deze prachtige zonsopgang te zien.
Ik ging zitten voor een welverdiende chai en wat pide, en met twee dagen om de stad te verkennen, genoot ik op mijn eigen tempo van de bezienswaardigheden.
II. Turkije
Vanaf het station Söğütlüçeşme in Istanbul bracht een hogesnelheidstrein me in vier uur naar de Turkse hoofdstad Ankara.
De iconische Doğu Ekspresi bleek de mooiste rit van de hele reis te zijn. Deze route, bekend om zijn adembenemende uitzichten, loopt van Ankara naar Kars en doorkruist het bergachtige en met sneeuw bedekte landschap van Turkije. Het biedt een surrealistische ervaring met uitzichten op afgelegen dorpjes en met sneeuw bedekte valleien. Het ongerepte, landelijke landschap en de rust deden me bijna vergeten dat ik al 17 uur niet had bewogen.
En dat alles voor slechts 3 euro, minder dan de prijs van een Turkse pizza in Amsterdam. Veruit de beste deal van de reis.
III. Toegang tot Iran geweigerd
Reizen door Iran was cruciaal om deze reis zonder te vliegen te voltooien. Net toen ik me klaarmaakte om te vertrekken, kondigde Iran onverwachts een grenssluiting van 15 dagen aan. Vastbesloten om me aan mijn oorspronkelijke plan te houden, paste ik mijn schema aan, bracht ik extra tijd door in Istanbul en streefde ik ernaar om op dag 16 de grens te bereiken, in de hoop dat deze weer open zou gaan.
Maar toen ik aankwam, bleef de grens voor onbepaalde tijd gesloten, zonder dat er duidelijkheid kwam. Ik moest snel overschakelen op plan B en de rest van mijn reis opnieuw uitdenken.
IV. Plan B: Irak
Vanaf Gurbulak nam ik een minibus naar de grens met de Koerdische regio van Irak. De grensovergang verliep verrassend vlot. Ik kwam aan in Erbil en werd verwelkomd met glimlachen, thee en oprechte gastvrijheid. De Koerdische regio van Irak staat niet op veel treinreislijstjes, maar dat zou wel moeten.
Ik bracht twee onvergetelijke dagen door in Erbil voordat ik een vlucht nam, de enige van de reis, naar Amman, Jordanië. Er was geen manier om over land verder te reizen. Soms heeft zelfs de meest toegewijde uitstootarme reiziger een plan B nodig.
V. Door Jordanië en Saoedi-Arabië
In Amman kocht ik een buskaartje naar Saoedi-Arabië. In theorie een simpele reis, In de praktijk werd ik midden in de nacht afgezet, 10 km van de dichtstbijzijnde stad. Een vriendelijke vreemdeling, het soort dat altijd opduikt wanneer je hem nodig hebt, gaf me een lift.
Van daaruit nam ik de Saoedische hogesnelheidstrein naar Riyad. De trein snelde als een ruimteschip door de woestijn. Een uitgestrekte leegte gleed voorbij de ramen, af en toe onderbroken door een kameel. Ik vervolgde mijn reis naar de Emiraten per bus, over de langste rechte snelweg ter wereld.
Aankomst in Dubai
Na 17 dagen reizen bereikte ik eindelijk mijn bestemming. Onverwacht bleek deze reis een van de meest memorabele en fascinerende reizen te zijn die ik ooit heb gemaakt.
Ik vond het geweldig om te zien hoe de landschappen, de mensen en de culturen geleidelijk veranderden. Elk deel van de reis bracht nieuwe ervaringen en nieuwe gezichten met zich mee, waardoor wat een gewone reis had kunnen zijn, een avontuur vol verhalen werd. Het was een reis vol ontdekkingen, ontmoetingen en onvoorspelbaarheid, precies zoals ik mijn reizen graag heb.
Ik bracht een paar weken door in Dubai voordat ik zoals oorspronkelijk gepland naar huis ging: met het pontje naar Iran en vervolgens mijn route terugvolgend met de trein naar Amsterdam.
Waarom heb ik het op deze manier gedaan?
Ik werd door het ministerie van Buitenlandse Zaken uitgenodigd om op het Nederlandse paviljoen van de wereldtentoonstelling in Dubai mijn verhaal te delen over mijn reis met mijn elektrische auto naar Australië.
Maar om daar heen te vliegen om een uurtje te praten over duurzaam reizen, klopte voor mij niet. Dus vroeg ik mezelf af: “Kan ik op een duurzame manier naar Dubai reizen?” Dus ik pakte de trein.
Wat dat efficient? Nee, zeker niet. Maar ik wilde zien of het kon.
En onderweg zag ik plaatsen die de meeste mensen overslaan. Ik kwam vast te zitten, moest omrijden en werd geholpen door vreemden. De reis gaf betekenis aan de boodschap.
Uiteindelijk ging ik niet alleen om een lezing te geven. De reis was de lezing.
Dit avontuur was te zien op
De lezing (die bijna niet had plaatsgevonden)
Hier komt de twist: de lezing die aanleiding gaf tot deze hele reis naar EXPO 2020… werd geannuleerd.
Ik kwam daarachter toen ik in Istanbul was, halverwege naar Dubai.
Zeventien dagen reizen voor niets? Niet helemaal.
Het nieuws over mijn reis zonder vliegen verspreidde zich, en toen nam UITP – de vereniging voor openbaar vervoer – contact met me op. Ze nodigden me uit om de keynote speaker te zijn op hun MENA Transport Congress in Dubai.
Dus ik ging door. En toen ik eindelijk aankwam, vertelde ik op een veel groter podium dan ik ooit had verwacht waarom “reizen per vliegtuig je dag verandert en reizen per trein je leven verandert”.
Wat begon als een geannuleerde lezing, werd iets veel groters. En opnieuw leverde de reis meer op dan de bestemming.
